Skip to main content

Gerardus van Papenbroeck Collection

 Collection
Identifier: ubl014

Scope and Contents

De collectie bevat vele honderden brieven, o.m. autografen van Maurits, Frederik Hendrik en Louise de Coligny, van geleerden, dichters en diplomaten als Barlaeus, Brandt, Buchelius, Erasmus, Hugo de Groot, P.C. Hooft, Hoogerbeets, Van Oldenbarrnevelt, Salmasius, Spiegel, Uytenbogaert en Vondel. Tot de manuscripten behoren de alba amicorum van Reinoud van Brederode en J. van Broekhuizen, alsmede manuscripten met teksten van Hooft, Vondel en Hugo de Groot. De annotaties in de drukken zijn niet alleen van Gerard van Papenbroeck, maar van diverse geleerden.

Dates

  • onbekend

Language of Materials

Nederlands, Latijn, Duits

Conditions Governing Use

Regels die van toepassing zijn bij het raadplegen van dit materiaal kunnen worden gevonden op de website van de Universiteitsbibliotheek Leiden.

Biographical / Historical

Gerard van Papenbroeck (1673-1743) was een koopman en kunstverzamelaar uit Amsterdam. Hij gebruikte zijn rijkdom om een unieke verzameling op te bouwen die uiting gaf aan zijn grote, humanistische, liefde voor kunst en cultuur. Hij had bewondering voor de klassieke oudheid, maar óók voor degenen die de schatten ervan voor de moderne mens beschikbaar gesteld hadden. Dit komt vooral tot uitdrukking in zijn enorme portrettenverzameling waarin een groot aantal moderne geleerden voorkomt. De waarde die hij hechtte aan de transmissie van het klassieke erfgoed blijkt evenzeer uit zijn belangstelling voor 'moderne' letterkunde en dan in de eerste plaats die van zijn eigen land. Van Papenbroeck – die als vrijgezel geen directe erfgenamen had – zorgde ervoor dat zijn verzamelingen handschriften, portretten en oudheden na zijn dood niet verkocht en verspreid zouden worden. Het grootste deel ervan legateerde hij aan de universiteiten van Amsterdam en Leiden.

Extent

23 manuscripten ; 19 geannoteerde drukken

Abstract

De collectie vormt een deel van de nalatenschap van Gerard van Papenbroeck (1673-1743), Amsterdams koopman en omvat brieven, o.a. van Hooft, Vondel, Grotius en Barlaeus, manuscripten, o.a. van Grotius, Vondel en Brandt, en het register van de abdij van Egmond uit 1387 (23 nrs.), alsmede 19 geannoteerde drukken.

Abstract

Collection accumulated by Gerard van Papenbroeck (1673-1743), merchant from Amsterdam, consisting of correspondence from, amongst others, Hooft, Vondel, Grotius and Barlaeus, manuscripts, from Grotius, Vondel and Brandt, amongst others, and the register of the Abbey of Egmond from 1387 (23 items), also 19 annotated books.

Physical Location

Universiteitsbibliotheek Leiden, Bijzondere Collecties

Other Finding Aids

Manuscripten en brieven: voor een overzicht van itembeschrijvingen zie Digital Collections. De brieven uit de collectie zijn toegankelijk via de Leidse brievencatalogus.

De drukken heeft M. Tydeman begin 19e eeuw beschreven in zijn standcatalogus als de "Libri impressi e Legato Papenbroekiani cum annotationibus manuscriptis", in folio 1-3, in quarto 1-5, in octavo 1-11. De standcatalogus berust thans in het bibliotheekarchief (BA1, inv. C 42, dl. XX).

Immediate Source of Acquisition

De collectie is als legaat verworven in 1743. De Universiteit Leiden ontving alle marmora (later de kerncollectie van het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden), 19 portretten (beschreven in Icones Leidenses 1978), 23 manuscripten en 19 geannoteerde drukken die in de bibliotheek zijn ondergebracht. Het bibliotheekarchief bevat informatie over de verwerving (BA1, inv. L 3 bis). Vgl. ook Molhuysen (1921).

Accruals

Er worden geen toekomstige aanvullingen verwacht.

Related Materials

De Marmora Papenburgica, ca. 140 inscripties, urnen, beelden uit de antieke oudheid, die aan de Universiteit Leiden werden gelegateerd, bevinden zich thans in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden. De negentien portretten hangen deels in het Academiegebouw, deels in de Universiteitsbibliotheek. Het register van de abdij van Egmond uit 1387 (PAP 23) werd in 1950 in bruikleen afgestaan aan het Algemeen Rijksarchief (thans Nationaal Archief) te 's-Gravenhage.

Separated Materials

Van Papenbroeck liet een ander deel van zijn Nederlandse manuscripten na aan de bibliotheek van het Athenaeum Illustre te Amsterdam (de huidige Universiteitsbibliotheek Amsterdam). Deze instelling ontving ook het grootste deel van zijn portrettencollectie.

Bibliography

  • Bouwman, A. Een geannoteerde Vondeldruk in een geannoteerde bibliotheekcatalogus, in: Aangeraakte boeken. Leiden 2007. [ter perse]
  • Geel, J. Catalogus librorum manuscriptorum qui inde ab anno 1741 bibliothecae Lugduno Batavae accesserunt. Lugd. Batav. 1852.
  • Catalogus compendiarius continens codices omnes manuscriptos qui in Bibliotheca Academiae Lugduno-Batavae asservantur. Pars 1. Leiden 1932. (Catalogus / Bibliotheca Academiae Lugduno Batavae, 14), VIII.
  • Icones Leidenses. De portrettenverzameling van de Rijksuniversiteit Leiden. 's-Gravenhage 1978.
  • Molhuysen, P.C., Bronnen tot de geschiedenis der Leidsche Universiteit. dl. 5. 10 febr. 1725 – 8 febr. 1765 ('s-Gravenhage 1921), p. 222-223, 243-244, 246-247, 250, 252, 255, 258-259, 268, 151*-155* (testament ), 156*-157* (reactie curatoren).
  • Otterspeer, W., Groepsportret met dame. Dl. 2. De vesting van de macht. De Leidse universiteit, 1673-1775 (Amsterdam 2002), p. 121-123.
  • Oudendorp, F. van, Oratio de veterum inscriptionum et monumentorum usu, legatoque Papenbroekiano, habito in majori academiae Ludguno-Batavae auditorio, a d. XXVII. Septembris MDCCXLV. Lugd. Batav. 1745.
  • Oudendorp, F. van, Brevis veterum monumentorum ab [...] Gerardo Papenbroekio academiae Lugduno Batavae legatorum descriptio. Lugd. Batav. 1746.
  • Roon, M. van, Getuigenissen van Geleerde mannen en Braave dichteren. De verzameling van de Amsterdamse koopman en verzamelaar Gerardus van Papenbroeck (1673-1743), in: Jaarboek van het genootschap Amstelodamum 84 (1992), p. 41-60.
  • Water, J.W. te, Auctarium legati Papenbroekiani, sive brevis descriptio, in: idem, Narratio de rebus Academiae Lugduno Batavae, seculo octavo et decimo, prosperis et adversis. Lugd. Batav. 1802.

General

Het materiaal in de collectie kan worden aangevraagd via de Catalogus.

Processing Information

De handschriften zijn voor het eerst beschreven door Geel (1852), vervolgens in meer beknopte vorm in de Catalogus compendiarius (1932).

Title
Beschrijving van de collectie Gerardus van Papenbroeck
Author
André Bouwman, 2007
Date
2007
Language of description
Dutch; Flemish
Script of description
Code for undetermined script
Language of description note
Beschrijving is in het Nederlands.

Repository Details

Part of the Leiden University Libraries Archives & Collections Repository

Contact:
Leiden Witte Singel 27 2311 BG Netherlands
+31 71 527 2857