Skip to main content

Henri Berssenbrugge collection

 Collection
Identifier: ubl279

Scope and Contents

De Collectie Berssenbrugge omvat ca. 1600 foto’s, voornamelijk gemaakt door hemzelf, enkele door Erwin Quedenfeldt (een Duitse kunstfotograaf met wie Berssenbrugge kennis en foto’s uitwisselde) e.a., ca. 1400 negatieven van diverse grootbeeldformaten, 228 mapjes met kleinbeeldnegatieven, negen contactalbums, zes dozen contactafdrukken, ordners met brieven, knipsels, reproducties, album met krantenknipsels, onderscheidingen en 1 familiealbum.

Dates

  • 1887-1939

Conditions Governing Use

Regels die van toepassing zijn bij het raadplegen van dit materiaal kunnen worden gevonden op de website van de Universiteitsbibliotheek Leiden.

De fotocollectie wordt bewaard in een geklimatiseerde kluis. Om te kunnen acclimatiseren moeten foto’s minstens 24 uur voor uw bezoek aan de Leeszaal worden aangevraagd.

De contactalbums, negatieven en dia’s kunnen vanwege hun kwetsbaarheid alleen worden bekeken met toestemming van de conservator.

Biographical / Historical

Henri Berssenbrugge wordt in 1873 geboren als eerste van negen kinderen van een Nederlandse moeder en een Duitse handelaar in manufacturen. Berssenbrugge startte vanaf 1887 zijn fotografische loopbaan in Rotterdam – met uitzondering van een periode van vijf jaar in Tilburg van 1901 tot 1906 – als picturalist. Hij had zijn eigen fotostudio en fotografeerde landschappen, genreportretten en boereninterieurs, naast traditionele beelden in de stedelijke bedrijvigheid, zoals arbeiders en handelaren in de weer met karren en paarden en andere zaken die betrekking hadden op verdwijnende ambachtelijkheid. Berssenbrugge was een specialist op het gebied van de verschillende fotografische procedés. Hij beheerste alle in zijn tijd gangbare fotografische technieken. Vooral legde hij zich toe op verschillende vormen van de gomdruk en de Erwinodruk. Deze laatste was vernoemd naar Erwin Quedenfeldt (1869-1948): een Duitse kunstfotograaf die in de door hem ontwikkelde druktechniek grijstonen kon onderdrukken. Berssenbrugge was begin jaren 1920 geïnspireerd door wat hij noemde het 'lijn-expressionisme' van Quedenfeldts Erwinodruk. Meer dan zijn collega-picturalisten maakte Berssenbrugge ingrepen op het ontwikkel- en afdrukproces van zijn foto’s, waardoor hij een extreme bewerking van zijn foto’s bewerkstelligde, die ze vaak op tekenkunst of grafiek deed lijken. Internationaal gezien was Berssenbrugge de bekendste Nederlandse picturalist, die zich samen met Adriaan Boer en Bernard Eilers kon meten met de besten van de internationale kunstfotografie. Vanaf 1913 verschoof de aandacht van Berssenbrugge naar een meer spirituele vorm van kunstfotografie, die aansluiting had met mystiek en symbolisme in de schilderkunst. Van 1916 tot 1940 heeft hij een fotostudio in Den Haag, waar hij eveneens vooral leeft van portretfotografie, maar daarnaast autonoom werk maakt. In zijn late werk maakt Berssenbrugge modernistisch werk, met abstraherende composities en ingrepen zoals solarisatie die verbanden met surrealistische fotografie van bijvoorbeeld Man Ray leggen. In de tweede wereldoorlog verhuist Berssenbrugge naar Goirle in Noord-Brabant, waar hij de laatste zeventien jaar van zijn leven doorbrengt.

Extent

1515 foto’s, ca. 1450 negatieven, 6 dia’s, 228 mapjes met kleinbeeldnegatieven, negen contactalbums, zes dozen contactafdrukken, ordners met brieven, knipsels, reproducties, album met krantenknipsels, onderscheidingen, 1 familiealbum

Language of Materials

Undetermined

Abstract

Omvangrijke collectie foto’s, negatieven, dia’s, contactafdrukken en archivalia van de Nederlandse fotograaf Henri Berssenbrugge (1873-1959). Als picturalist was hij vermaard om zijn beheersing en verfijnd toepassen van nagenoeg alle fotografische procedés die in zijn tijd gangbaar waren. Later had zijn werk meer raakvlakken met achtereenvolgens het symbolisme en het modernisme.

Abstract

Sizeable collection of photos, negatives, slides, contact prints and papers of the Dutch photographer Henri Berssenbrugge (1873-1959). As a pictorialist, he was famous for his mastery and his refined application of almost all photographical processes that were in vogue in his times. Later, his work had more in common with, successively, symbolism and modernism.

Physical Location

Universiteitsbibliotheek Leiden, Bijzondere Collecties

Other Finding Aids

De foto’s zijn beschreven in de catalogus.

De contactalbums, negatieven en dia’s zijn in de catalogus aan te vragen onder Special Collections, Request Uncatalogued material.

Immediate Source of Acquisition

Op verschillende tijdstippen tussen 1953 en 1966 in totaal acht schenkingen: door Henri Berssenbrugge (1953, 1954) en na zijn dood weduwe mevr. Berssenbrugge-Melis (1965, 1966); Rijksmuseum voor Volkenkunde, “Het Nederlands Openluchtmuseum”, Arnhem (1964, 1966); Timothy Sloan, Californië (1997).

1 aankoop van de fotograaf in 1954 met financiële steun van Richard Polak.

Vanaf 2002 maakt de collectie van het Prentenkabinet Leiden deel uit van de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek Leiden.

Accruals

Er worden geen toekomstige aanvullingen verwacht.

Bibliography

  • Leijerzapf, I. en H. Botman, Henri Berssenbrugge : passie, energie, fotografie, Zutphen 2001
  • Leijerzapf, I. en H. Botman, Henri Berssenbrugge : passion, energy, photography, Zutphen 2001

General

Het materiaal kan worden aangevraagd via de catalogus. Gebruik voor niet-gecatalogiseerd materiaal de tab Special Collections, Request materials in the Reading Room. De stukken komen ter inzage op de Leeszaal Bijzondere Collecties. Zie ook Conditions Governing Use.

Processing Information

De items van de Collectie Berssenbrugge zijn beschreven in de online catalogus. Een groot deel van de collectie heeft een apart inventarisnummer gekregen, beginnend met PK-F-B. Foto’s die in 1953 en 1954 en vanaf 1997 aan de collectie zijn toegevoegd hebben een regulier inventarisnummer gekregen, beginnend met PK-F- en het jaartal van acquisitie.

Title
Collection guide of the Henri Berssenbrugge collection (1887-1939)
Subtitle
Collectie Henri Berssenbrugge
Author
Maartje van den Heuvel, 2018
Date
2020
Language of description
Dutch; Flemish
Script of description
Code for undetermined script
Language of description note
Beschrijving is in het Nederlands.

Revision Statements

  • 22 January 2020: latest update

Repository Details

Part of the Leiden University Libraries Archives & Collections Repository

Contact:
Leiden Witte Singel 27 2311 BG Netherlands
+31 71 527 2857